Đề cương môn Văn Học kì II

Câu I
Ở đâu k kẻ bảng đk nên m kẻ theo trang 132 và 144 SGK nhé...
Câu II
1) Câu rút gọn:
a) Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn. Việc lược bỏ một số thành phần của câu thường nhằm những mục đích như sau:
- Làm cho câu gọn hợn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những thừ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mội người (lược bỏ chủ ngữ).
b) Khi rút gọn câu cần chú ý:
- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói.
- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã.
VD: Giờ ra chơi, trường em thật đông vui. Các bạn rủ nhau chơi đuổi bắt. Rồi nhảy dây, kéo co.
       Mệ ơi, hôm nay con được một điểm 10.
       Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?
        Bài kiểm tra toán.
2) Câu đặc biệt:
a) Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ- vị ngữ.
b) Câu đặc biệt thường được dùng để:
- Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn.
- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng.
- Bộc lộ cảm xúc.
- Gọi đáp.
VD: Một đêm mùa xuân.
      Tiếng reo. Tiếng vỗ tay.
      Trời ơi.
      Sơn! Em Sơn ơi !
3) Thêm trạng ngữ cho câu
a) Về ý nghĩa:
Trạng ngữ được thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sực việc nêu trong câu.
b) Về hình thức:
- Trạng ngữ có thể đứng đầu câu, cuối câu hay giữa câu.
- Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
c) Trạng ngữ có ngững công dụng như sau:
- Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ, chính xác.
- Nối kết các câu, các đoạn văn, bài văn được mạch lạc.
d) Trong một số trường hợp để nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc thể hiện những tình huống, cảm xúc nhất định, người ta có thể tách trạng ngữ, đặc biệt là trạng ngữ đứng cuối câu, thành những câu riêng.
VD: Mùa xuân, chăm hoa đua nở, ngàn hoa khoe sắc thắm.
       Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình. Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.
4) Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động.
 a) Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác ( chỉ chủ thể của hoạt động).
     Câu bị đông là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào ( chỉ đối tượng của hoạt động).
b) Việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị đông (và ngược lại, chuyển đổi câu bị động thành câu chủ động) ở mỗi đoạn văn đều nhằm liên kết các câu trong đoạn thành một mạch văn thống nhất.
c) Có hay cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
- Chuyển từ ( hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt đông lên đầu câu và thêm các từ bị hay được vào sau từ ( cụm từ) ấy.
- Chuyển từ ( cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến từ ( cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.
- Không phải câu nào có từ bị, được cũng là câu bị động.
VD: Câu chủ đông: Mọi người yêu mến em.
       Câu bị đông: Em được mọi người yêu mến.
5) Dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu.
a) Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụ C - V), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
b) Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tao bằng cụm C - V.
VD: Chị Ba đến làm tôi vững tâm.
       Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
6) Liết kê.
a) Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm.
b) Xét theo cấu tạo, có thể phân biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với kiểu liệt kê không theo từng cặp.
    Xét theo ý nghĩa, có thể phân biệt kiểu liệt kê tăng tiến với liệt kê không tăng tiến.
VD: Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, , nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng.
       Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.
Câu IV
1) Viết đoạn văn có câu đặc biệt ( biểu cảm)
Tôi yêu con sông quê hương mình. Nó đã cùng tôi trải qua cả một thời tuổi thơ trong sấng hồn nhiên. Nó giúp tôi hiểu rằng: Quê hương này là cội nguồn của tôi, dù có đi dâu chăng nữa cũng phải nhớ về quê hương_ Mảnh đất đầy yêu thương này. Ôi ! Con sông. Nó thật hiền hòa, thanh bình. Hàng cây sông ngả những mái tóc soi bóng xuống mặt nước. Trên sông, thấp thoáng mấy con thuyền của lũ trẻ nghịch ngợm chơi sông. Những đồng lúa xanh tốt kia cũng phải cảm ơn sông nhiều lắm! Vì sông bồi đắp phù sa, cung cấp nước cho ruộng lúa nên nó mới tốt tươi, xanh mơn mởn thế này. Tôi sẽ nhớ mãi quê hương và con sông mẹ hiền hòa này.
2) Viết đoạn văn có câu rút gọn ( biểu cảm)
Hoa là một phần cuộc sống của con người. Hoa giúp con người làm đẹp, giúp con nguowfithaasy thoải mái hơn trong cuộc sống. Nếu không có hoa, chắc con người sẽ trở nên héo ho tàn lụi. Tôi rất thích hoa, đặc biệt là loại hoai hồng đỏ bởi nó không chỉ đẹp mà còn rất kiêu sa. Màu hông đỏ tượng trưng cho sự sắc sảo, đài các. Tượng trung cho sự thắm thiết, nồng cháy. Và tượng trưng cho cả sự dịu dàng yếu đuối. Chính vì thế mà hoa hồng đại diện cho phái đẹp, đại diện cho những gì đẹp đẽ, nhẹ nhàng trong cuộc sống. Và, hãy nâng niu, giữ gìn chúng nhé, để cuộc sông thêm đẹp mà thoải mái hơn.
3) Đặt 10 câu chủ động thành câu bị động.
a) Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim.
    Tất cả cánh cửa chù bằng gỗ lim.
b) Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào.
    Con ngựa bạch buộc bên gốc đào.
c) Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân.
    Một lá cờ đại dựng ở giữa sân.
d) Thầy giáo phê bình em.
    Em bị thầy giáo phê bình.
e) Ngôi nhà bị người ta phá.
    Người ta phá ngôi nhà.
f) Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa đo.
   Ngôi nhà đó được một nhà sư vô danh xây.
g) Nam đá quả bóng.
    Quả bóng được Nam đá.
h) Mọi người yêu mến em.
    Em được mọi người yêu mến.
i) Em bị đau tay.
   Tay em bị đau.
k) Em đang học bài.
    Bài được em học.
4) Viết doạn nghị luận có sử dụng thành phần trạng ngữ.
Giữa người với người luôn cần có sự giúp đỡ và cả sự chia sẻ .Vậy chia sẻ là gì ? Chia sẻ là ta luôn biêt sang sẻ những gì mình có cho những người xung quanh. Có nhiều hình thức để chia sẻ. Có thể ta chia sẻ niềm vui nỗi buồn cùng người bạn thân, chia sẻ với gia đình những công việc của bản thân, và hơn thế nữa là chia sẻ vật chất với những đồng bào đang gặp khó khăn. Con người nên biết chia sẻ. Khi ta buồn cũng như ta vui , ta nên chia sẻ với những người xung quanh. Nếu là đang buồn mà được chia sẻ thì nỗi buồn sẽ được vơi dần, còn đang vui mà được chia sẻ thì niềm vui được nhân gấp bội . Khi ta đang sống trong cuộc sống với tiện nghi đầy đủ, ngoài kia thì có những người đang chờ đợi sự giúp đỡ cùa ta. Đó là những đồng bào của ta, những người đang gặp khó khăn, cần ta chia sẻ . Và cũng như mọi người đã biết, nhà nước ta luôn vận động mọi người chia sẻ giúp đỡ cho đồng bào đang gặp thiên tai và cả những mảnh đời bất hạnh trong cuộc sống. Bên cạnh đó, có những người lợi dụng sự chia sẻ đó vào lợi ích của bản thân họ. Con người nên biết cách chia sẻ. Nếu ta biết chia sẻ với mọi người thì sẽ có 1 ngày nào đó ta cũng nhận được sự chia sẻ từ người nào đó.
Nên chia sẻ với những người bất hạnh trong cuộc sống, chia sẻ niềm vui nỗi buồn với bạn bè để có một tình bạn bền bỉ, chia sẻ cùng gia đình để tạo nên một gia đình gắn bó hơn, hạnh phúc hơn.
5) Viết đoạn văn nghị luận giải thích có sử dụng phép liệt kê.
Tên gọi của tác phẩm bao giờ cũng thể hiện dụng ý của tác phẩm. Và nó thể hiện tư tưởng chủ đề ý nghĩa của tác phẩm. Tên gọi :" Sống chết mặc bay" nằm trong thành ngữ dân gian chỉ kẻ vô trách nhiệm, vô nhân đạo. Tác giả sử dụng thành ngữ để nói lên bản chất của tên quan phụ mẫu. Khúc đê làng X quy cơ vỡ, con dân đang vật lộn, cố sức chống đỡ nhưng chưa có kết quả. Trong khi đó, quan cha mẹ lại bình than, nghiêm trang ngồi trong đinh đánh tổ tôm cùng các thầy đề, thầy đội nhất...Thái độ tên quan hách dịch quát tháo, ngoài hắn ra, không ai dám to tiếng cả. Và chỉ đến khi có người vào báo đê vỡ thì cái bản chaastvoo lương tâm, vô nhân đạo của hắn mới rõ rệt. Không những không có một chút lo lắng vì đê đã vỡ mà tên quan này còn gắt đòi bỏ tù nhưng người dân yếu đuối kia và quay lại tiếp tục ván bài. Và để rồi, khắp mọi nơi miền đó, nước chảy lênh láng, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết,...Tình cảnh thảm sầu không sao kể hết.
6) Đặt 10 câu có cụm C - V làm thành phần CN. VN, BN, ĐN, TN)
a) Nam đang đọc quyển sách rất hay.
Cụm C - V mở rộng thành phần VN.
b) Mẹ mua một bộ áo mới rất đẹp.
Cụm C - V mở rộng thành phân VN.
c) Một bàn tay rắn rỏi đạp vào vai hắn.
Cụm C - V mở rộng thành phần CN.
d) Quyển sách rất dàu nhưng rất hay.
Cụm C - V mở rộng thành phần CN.
e) Chị Ba đến khiến tôi rất vui.
Cụm C - V mở rộng thành phần CN, bổ ngữ.
f) Hắn đến làm tôi giật mình.
Cụm C - V mở rộng thành phần CN và bổ ngữ.
g) Vào một buổi sáng đẹp trời, tôi đi lang thang trên cách đồng làng.
Cụm C - V mở rộng thành phần trạng ngữ.
h) Đêm Trung Thu trăng sáng, tôi đi rước đền cung lũ trẻ làng.
Cụm C - V mở rộng thành phần trạng ngữ.
i) Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.
Cụm C - V mở rông thành phần Vn.
k) Khi bắt đàu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
Cụm C - V mở rộng thành phần VN.
7) Đặt 5 câu có sử dụng dấu chấm hỏi.
a) Cậu đi đâu vậy?
b) Chiều nay đi chơi không?
c) Vậy thì cứ thế nhé?
d) cậu không làm bài tập à?
e) Cô ấy tên gì nhỉ?
8) Đặt 5 câu có sử dụng dấu chấm phẩy.
a) Cốm không phải thức quà của người ăn vội; Ăn cốm phải từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.
b) Con sông ba mùa chảy hiền hòa; đến mùa nước nó lại dâng lên đáng sợ.
c) Dòng thác chảy xuống làm chạy máy phát điện; giữa biển, cờ đỏ sao vàng phấp phới.
d) Ca Huế gồm 2 loại: cung đình; dân gian.
e) chúng ta phải học, học lễ; học văn.


Bài viết: Đề cương Văn Hộc kì II

Nguồn Zing Blog

Trả lời Mai Le , 15:45 ngày 02/04/2014 Xem thêm
Thảo luận liên quan