Nhận xét về phong trào chống pháp của nhân dân ta nửa cuối thế kỉ XIX?

Nhân dân ta anh hùng chống Pháp, nhưng có một bộ phận dân tộc luôn luôn sã7n sàn làm tay sai cho giạc nên Pháp chiếm đực nước ta. Bộ phận dân tôc phản quốc đó là ai ?
Giám Mục Puginier khẳng định rằng:
"Không có các thừa sai và giáo dân Ki Tô Giáo thì người Pháp cũng giống như những con cua đã bị bẻ gẫy hết càng. Thí dụ như vậy, tuy tầm thường mộc mạc nhưng không kém phần chính xác và mạnh mẽ. Thật vậy, không có các thừa sai và giáo dân Ki Tô Giáo, người Pháp sẽ bị bao vây bởi toàn là kẻ thù, họ sẽ không thể tin cậy vào một ai, họ sẽ chỉ nhận được những tin tức tình báo sai lầm, cung cấp với ác ý để phá hoại tình thế của họ, họ sẽ bị đẩy vào tình trạng không thể hoạt động được gì và sẽ phải hứng chịu những thảm họa thực sự một cách nhanh chóng. Địa vị của họ ở đây sẽ không giữ nổi được nữa, và họ sẽ bị buộc phải rời khỏi xứ, nơi đây quyền lợi và ngay cả sự hiện hữu của họ sẽ bị nguy hại."

(Alain Forest & Yoshiharu Tsuboi: Sans les missionnaires et les chrétiens, écrit Mgr. Puginier, les Francais seraient comme les crabes auxquels on aurait cassé toutes les pattes. La comparison, pour être triviale, ne manque pas de justesse et de force. En effet, sans les missionnaires et les chrétiens, les Francais se verraient entourés d'ennemis; ils ne pouraient se fier à personne; ils ne recevraient que de faux renseignements, méchamment donnés pour compromettre leur situation; ils se trouvaient donc réduits à l'impossibilité d'agir et seraient rapidement exposés à des vrais désastres. Leur position ici ne serait plus tenable, et ils se verraient forcés de quitter un pays où leurs intérêts et leur existence même serait compromis.)
( được trích dẫn trong cuốn Catholicisme et Sociétes Asiatiques của Alain Forrest và Yoshiharu Tsuboi ).

“Vì ông ta (giám mục Puginier) luôn luôn trở lại vấn đề các sĩ phu, De Lanessan viết, tôi nghĩ mình được phép hỏi: “theo ý ông thì nước Pháp phải đối xử với tầng lớp sĩ phu như thế nào?” Câu trả lời của ông ta rất rõ ràng và ngắn gọn: “Phải thủ tiêu họ đi !”, ông ta đáp, kèm theo với một điệu bộ làm cho câu trả lời ấy càng thêm cụ thể hơn.
“-Vì sao ?”, viên toàn quyền hỏi. “Vì các sĩ phu có một ảnh hưởng rất lớn.”. Vị giám mục đáp, một uy tín rất lớn; họ được kính trọng mỗi khi họ ra làm quan, cho nên cần thiết phải thủ tiêu họ đi. Chừng nào tầng lớp sĩ phu còn, thì chúng ta còn phải lo sợ tất cả, bởi vì với lòng yêu nước nồng nàn, họ không thể nào chấp nhận nền đô hộ của chúng ta. Còn điều nữa là chẳng một ai trong họ chịu theo đạo Kitô cả”.
Còn cái tình thế của họ đạo trong lòng xã hội Việt Nam thì chẳng có gì nên mơ ước. Kết thành một khối riêng biệt người công giáo, trong thời gian quân Pháp đánh chiếm Việt Nam, thực tình đã cấu kết với quân xâm lược; họ không cả ngần ngại, theo lời kêu gọi của các giáo sĩ, cầm vũ khí đứng lên chống lại Tổ quốc.
Nguồn:

http://giaodiem.com/doithoai/Ntt_nguyenxtho.htm
Trả lời Vi Du , 11:40 ngày 21/12/2013 Xem thêm
Thảo luận liên quan