Lịch sử 6 - Bài 26: Cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ của Họ Khúc, họ Dương

Tham khảo : Những cải cách của Khúc Hạo.

a. Bối cảnh lịch sử

- Tháng 7 năm 907, Khúc Thừa Dụ mất, Khúc Hạo lên thay cha làm Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Nhà Hậu Lương lên thay nhà Đường công nhận ông làm “An Nam đô hộ, sung Tiết độ sứ”. Ông đã kế tiếp sự nghiệp của cha một cách tài tình để củng cố sự nghiệp độc lập của Việt Nam lúc đó từ tay Trung Quốc..

- Khúc Hạo đã tiến hành cải cách quan trọng về các mặt. Đường lối chính trị của ông được sử sách tóm lược ngắn gọn song rất rõ ràng: “Chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui”. Khoan dung tức là không bắt buộc, không quá khắt khe với dân, chống tham quan ô lại. Giản dị là không làm phiên hà, sách nhiễu bởi nhiều thủ tục quan liêu. Yên vui, “an cư lạc nghiệp” là lý tưởng của nếp sống mà người nông dân nơi thôn xóm mong đợi.

b. Nội dung cải cách

- Khúc Hạo sửa lại chế độ điền tô, thuế mà lực dịch nặng nề của thời thuộc Đường. Ông ra lệnh “bình quân thuế ruộng, tha bỏ lực dịch, lập sổ hộ khẩu, kê rõ quê quán, giao cho giáp trưởng (quản giáp) trông coi”.

- Từ mô hình của chính quyền đô hộ nhà Đường với An Nam, nhằm khắc phục tình trạng phân tán quyền lực vào tay các thủ lĩnh địa phương, Khúc Hạo đã có những cố gắng lớn đầu tiên nhằm xây dựng chính quyền độc lập, thống nhất từ trung ương đến xã. Ông chia cả nước thành những đơn vị hành chính các cấp: lộ, phủ, châu, giáp, xã. Mỗi xã đặt ra xã quan, một người chánh lệnh trưởng và một người tá lệnh trưởng. Một số xã ở gần nhau thời thuộc Đường gọi là hương nay đổi là giáp, mỗi giáp có một quản giáp và một phó tri giáp để trông nom việc kê hộ khẩu, nhân khẩu và việc thu thuế. Theo sách “An Nam chí nguyên”, Khúc Hạo đặt thêm 150 giáp, cộng với những giáp trước đây nhà Đường đặt, cả thảy toàn bộ Tĩnh Hải quân có 314 giáp.

c. Tác dụng

- Thành công và hiệu quả lâu dài của cải cách là đem lại sự vững vàng và ổn định cho đất nước. Đối nội là củng cố và phát huy được quyền độc lập tự chủ. Đối ngoại chống lại được mọi kẻ thù, giữ được chính quyền trong mấy chục năm, tạo tiền đề thuận lợi cho các bước phát triển của đất nước. - Nếu sau các cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng, Lý Bôn, Triệu Quang Phục... trước đây, dân tộc ta chỉ giữ được chính quyền trong một thời gian ngắn rồi lại bị bọn xâm lược quay lại thống trị, thì nay cuộc giành chính quyền và cải cách của họ Khúc đã mở đầu cho một quá trình liên tục đấu tranh giành cho kỳ được độc lập dân tộc.

Triều đại họ Dương (931 - 937)
* Lý lịch xuất thân:
Dương Đình Nghệ (cũng có sách viết là Dương Diên Nghệ, có lẽ vì trong Hán tự, mặt chữ Đình và chữ Diên gần giống nhau nên nhầm lẫn mà ra), quê ở làng Ràng, xã Dương Xá, nay thuộc huyện Thiệu Hoá, tỉnh Thanh Hoá, sinh năm nào không rõ. Dưới thời họ Khúc, Dương Đình Nghệ vừa là hào trưởng của đất Dương Xá. vừa là một trong những bộ tướng của họ Khúc.

* Sự nghiệp chính trị:
Khi quân Nam Hán xâm lược và đô hộ nước ta, Dương Đình Nghệ quyết chí nổi dậy giành độc lập. Sử cũ cho biết, ông nuôi đến 3000 nghĩa tử (con nuôi) trong nhà, đồng thời, ra sức hiệu triệu hào kiệt bốn phương hợp sức xướng nghĩa. Những nhân vật nổi tiếng đương thời như: Ngô Quyền ở Phong Châu (nay thuộc Sơn Tây, Hà Tây), Đinh Công Trứ ở Trường Châu (Ninh Bình)… đều theo về với Dương Đình Nghệ.

Năm 931, Dương Đình Nghệ đem quân ra quét sạch bọn đô hộ Nam Hán, tái lập nền độc lập và tự chủ. Ông tự xưng là tiết độ sứ, cử Đinh Công Trứ làm thứ sử Hoan Châu, Ngô Quyền làm thứ sử Ái Châu.

Tháng 4 năm 937, Dương Đình Nghệ bị một bộ tướng, cũng là con nuôi của ông giết chết để giành quyền. Kẻ phản bội đó là Kiều Công Tiễn. Đất nước đứng trước một nguy cơ nghiêm trọng mới.

Dương Đình Nghệ cầm quyền được 7 năm, thọ bao nhiêu tuổi không rõ.

Nguyễn Khắc Thuần - Thế thứ các triều vua Việt Nam
Nguồn: http://diendankienthuc.net.
BÀI 26: CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH QUYỀN TỰ CHỦ CỦA HỌ KHÚC, HỌ DƯƠNG




Câu 1: Độc Cô Tổn bị giáng chức Tiết độ sứ vào thời gian nào?


a> Vào giữa năm 905.
b> Vào giữa năm 906.
c> Vào giữa năm 907.
d> Vào giữa năm 908.

Câu 2: Năm 905, nhân cơ hội nhà Đường suy sụp, ai là người được nhân dân ủng hộ, đánh chiếm Tống Bình, giành quyền tự chủ cho đất nước ta?


a> Khúc Hạo.
b> Khúc Thừa Dụ.
c> Đinh Công Trứ.
d> Dương Đình Nghệ.

Câu 3: Trong hoàn cảnh nào, Khúc Thừa Dụ đã nổi dậy dựng quyền tự chủ ?

a> Nhà Đường có loạn, chính quyền suy yếu.
b> Nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân dân Trung Quốc nổ ra, nhà Đường suy yếu.
c> Khúc Thừa Dụ được nhân dân ủng hộ.
d> Tiết độ sứ Độc Cổ Tôn tàn bạo.

Câu 4: Vì sao nhà Đường phong Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ?


a> Muốn công nhận độc lập của nước ta.
b> Muốn trả quyền độc lập, tự chủ cho nhân dân ta.
c> Phải công nhận việc đã rồi.
d> Sợ Khúc Thừa Dụ.

Câu 5: Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ được bao nhiêu năm?


a> Làm được 2 năm.
b> Làm được 3 năm.
c> Làm được 4 năm.
d> Làm được 5 năm.

Câu 6: Việc nhà Đường phong Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ có ý nghĩa gì?

a> Giúp nước ta cũng cố nền tự chủ.
b> Trả lại quyền quyết định tương lai của người Việt.
c> Để chứng tỏ An Nam vẫn thuộc nhà Đường.
d> Cuộc sống người Việt do người Việt tự chủ.

Câu 7: Việc Khúc Thừa Dụ tự xưng là Tiết độ sứ có ý nghĩa gì?


a> Đất nước đã giành được quyền tự chủ.
b> Đất nước thoát khỏi ách đô hộ của nhà Đường.
c> Nhà Đường buộc phải chấp nhận Khúc Thừa Dụ.
d> Mở ra thời kỳ cai quản đất nước của họ Khúc.

Câu 8: Năm 907, Khúc Thừa Dụ qua đời, ai là người lên thay để cai quản đất nước?


a> Khúc Thừa Mỹ.
b> Dương Đình Nghệ.
c> Đinh Công Trứ.
d> Khúc Hạo.

Câu 9: Sauk hi quân xâm lược nhà Đường bị thất bại, triều đại phong kiến nào ở Trung Quốc mang quân xâm lược nước ta?


a> Nhà Tây Hán.
b> Nhà Đông Hán.
c> Nhà Nam Hán.
d> Nhà Tống.

Câu 10: Chủ trương xây dựng đất nước tự chủ theo đường lối “ chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui” là của ai?

a> Khúc Thừa Dụ.
b> Khúc Hạo.
c> Khúc Thừa Mỹ.
d> Dương Đình Nghệ.

Câu 11: Khúc Hạo làm được nhiều việc lớn: Đặt lại các khu vực hành chính: cử người trông coi mọi việc đến tận xã, xem xét và định lại mức thuế, bãi bỏ các thứ lao dịch của thời Bắc thuộc, lập lại hộ khẩu…Những việc làm của Khúc Hạo nhằm mục đích gì?



a> Củng cố thế lực của họ Khúc.
b> Xây dựng đất nước theo đường lối của mình.
c> Củng cố nền độc lập, “ nhân dân đều được yên vui”.
d> Bãi bỏ các thứ lao dịch và định lại mức thuế.

Câu 12: Nhà Nam Hán có ý định xâm lược nước ta. Biết được âm mưu đó, Khúc Hạo đã chủ động đối phó như thế nào?


a> Ngày đêm tích trữ lương thực, xây thành đắp lũy.
b> Gửi Khúc Thừa Mỹ con trai của mình sang Nam Hán làm con tin.
c> Chủ động đem quân sang đánh Nam Hán.
d> Cho sứ giả đem thư giảng hòa.

Câu 13: Vì sao Khúc Hạo gửi con trai của mình sang Nam Hán làm con tin?


a> Thần phục nhà Hán.
b> Giao bang hòa hiếu hai nước để tránh chiến tranh xảy ra.
c> Nhằm kéo dài thời gian hòa hoãn để củng cố lực lượng, chuẩn bị đối phó.
d> Để Khúc Thừa Mỹ có điều kiện thăm dò tình hình địch.

Câu 14: Lấy lý di gì nhà Hán đem quân xâm lược nước ta?


a> Khúc Thừa Mỹ tự xưng là Tiết độ sứ.
b> Khúc Thừa Mỹ đã cử sứ giả sang thần phục nhà Hậu Lương.
c> Khúc Thừa Mỹ không nhận phong sắc của nhà Nam Hán.
d> Khúc Thừa Mỹ được nhà Lương phong cho chức Tiết độ sứ.

Câu 15: Năm 930, quân Nam Hán đánh nước ta, Khúc Thừa Mỹ đã chống cự như thế nào?


a> Khúc Thừa Mỹ chống cự không nổi.
b> Khúc Thừa Mỹ bị bắt đem về Quảng Châu.
c> Nhà Nam Hán cử Lý Tiến làm Thứ sử Giao Châu, đặt cơ quan đô hộ ở Tống Bình.
d> Cả ba câu trên đều đúng.

Câu 16: Sau khi Khúc Thừa Mỹ bị bắt, một tướng cũ của họ Khúc đứng ra tiếp tục sự nghiệp giải phóng dân tộc. Ông là ai?


a> Dương Đình Nghệ.
b> Ngô Quyền.
c> Triệu Quang Phục.
d> Lý Bí.

Câu 17: Công lao to lớn của họ Khúc đối với đất nước ở thế kỷ X là gì?


a> Đánh tan quân xâm lược Nam Hán.
b> Lật đổ chính quyền đô hộ, dựng nền tự chủ.
c> Tự xưng là Tiết độ sứ.
d> Xây dựng đất nước tự chủ theo đường lối “ chính sự cốt chuộng khoan dung, giản dị, nhân dân đều được yên vui”.


Câu 18” Điền vào chỗ trống những từ thích hợp:


Giữa năm 905. Tiết độ sứ An Nam là…(a)….bị giáng chức. Khúc Thừa Dụ, được sự ủng hộ của nhân dân, đã đánh chiếm….(b)…..rồi tự xưng là….(c)……xây dựng chính quyền tự chủ.



Nguồn: http://diendankienthuc.net.
thay đổi nội dung bởi: Butnghien, 26-11-12 lúc 07:33 PM
  • Share
    • Share this post on
    • Digg
    • Del.icio.us
    • Technorati
    • Twitter
http://diendankienthuc.net/diendan/i...ine=1298511854http://r13.imgfast.net/users/1311/20...les/856871.gifhttp://hocvui.net/images/smile/trai_gai_tinh_cam.gif

Je t'aimerai jusqu' à la fin de mes jours
Trả lời Dong Son , 20:18 ngày 16/10/2013 Xem thêm
Thảo luận liên quan
Lịch sử 6 - Bài 26: Cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ của Họ Khúc, họ Dương Lịch sử 6 - Bài 26: Cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ của Họ Khúc, họ Dương
8/10 924 bài đánh giá