Sự nhu nhược của triều đình nhà Nguyễn

Thảo luận 1

Một trong những nguyên nhân chủ yếu nước VN mất về tay Pháp và phải chịu ách đô hộ hơn 80 năm trời là sự nhu nhược của triều đình Huế. Năm 1802, chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài hơn hai thế kỷ, Nguyễn Ánh lên ngôi, lấy niên hiệu là Gia Long, quốc hiệu là Đại Việt, đóng đô tại Huế. Nguyễn Ánh lại sai sứ sang nhà Thanh cầu phong – An Nam quốc vương, cống nạp 3 năm một lần, 200 lạng vàng, 1000 lạng bạc và các báu vật khác. Nhớ lại chuyện họ Mạc cầu viện vua Thanh để chống vua Lê, đã không được gì mà còn phải chịu mất nhiều động sáp nhập vào TQ. Trong buổi nộp sổ đinh sổ điền trên biên giới, họ Mạc phải tự trói mình bằng lụa quấn cổ và phải đi chân đất đến quỳ lạy đại diện của nhà Minh. Họ Mạc làm mất danh dự dân tộc đến nhường ấy. Mối nhục thật khó tưởng tưởng nổi!

Có một câu hỏi, có “triều đình” nào làm mất danh dự dân tộc và làm nhục quốc thể hơn họ Mạc?


Nhà Nguyễn thống nhất giang sơn, từ Lạng Sơn đến Hà Tiên quy về một mối, có một chính quyền duy nhất, việc quản trị đất nước hết sức chặt chẽ, nhưng lòng dân không yên. Dù thống nhất đất nước nhưng triều Nguyễn để mất lòng dân nghiêm trọng. Mà mất dân là mất tất cả. Chưa đến 100 năm tồn tại mà triều Nguyễn chứng kiến hơn 400 cuộc khởi nghĩa là đủ rõ. Sở dĩ có nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra là do chính sách cai trị hà khắc, do đời sống khổ cực của người dân. Triều đình chỉ bày cách làm lễ tế trời, ăn chay vài bữa, vua quan làm vài bài thơ “sám hối” là coi như xong trách nhiệm, lại tiếp tục xây cung điện, lăng tẩm.

Lại có một câu hỏi, có “triều đình” nào xây dựng nhiều cung điện, lăng tẩm như triều Nguyễn? Và có “triều đình” nào thống nhất đất nước mà lại để mất lòng dân như triều Nguyễn?


Với cái nhìn thiển cận, triều đình Huế không dự kiến một cuộc xâm lăng từ phương Tây, không chuẩn bị sẵn sàng để bảo vệ độc lập dân tộc. Cho đến khi quân Pháp đánh chiếm Gia Định rồi mà triều đình vẫn còn lập luận rằng, Pháp xa ta lắm, họ lấy nước ta, cắt đất ta để làm gì. Họ chỉ cần mấy rẻo đất để lập thương điếm mua bán kiếm lời và truyền đạo, cùng lắm là gây chiến để đòi bồi thường chiến phí cao mà thôi!

Nói cho công bằng, triều đình Huế cũng chú trọng việc phòng thủ, nhưng không phải phòng thủ để bảo vệ đất nước mà là phòng thủ để chống lại nhân dân!



Ngày 1.9.1858, quân Pháp và Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng. Ngày 2.9 họ chiếm xong Đà Nẵng và bán đảo Sơn Trà. Quân VN rút lui về lập phòng tuyến chặn địch ở bờ biển. Quân Pháp lại vào chiếm Gia Định. Các đại thần triều đình Huế ngây thơ nghĩ rằng, lâu nay ta lạnh nhạt với họ, họ bị các nước láng giềng chê cười, cho nên họ đem quân đánh ta để được hòa! Làm quan đại thần mà lập luận quái gở như thế và nhà vua vẫn nghe – còn quái gỡ hơn nữa!

Bốn năm sau, ngày 5.5.1862, triều đình Huế ký kết hòa ước, nhận cắt ba tỉnh Gia Định, Biên Hòa, Định Tường cho Pháp, lại còn phải trả cho Pháp 20 triệu quan chiến phí. Đổi lại, triều đình chỉ được Pháp hứa là sẽ cho chuộc lại ba tỉnh. Tất nhiên, làm gì có chuyện Pháp cho chuộc lại ba tỉnh, chỉ thêm sự khờ khạo tột bậc của vua quan triều đình Huế thôi. Việc cắt đất sao mà triều đình đồng ý dễ dàng đến thế. Triều đình cũng mù tịt, không biết gì về sự sa lầy của Pháp trong cuộc chiến tranh với Mê-hi-cô ngay trong những năm 1862-1863 để có thể lợi dụng tình thế ấy.

Sự nhu nhược của triều đình Huế còn tăng hơn nữa khi mà cuối năm 1870, chiến tranh Pháp – Đức nổ ra và Pháp đại bại. Quân Pháp ở Nam Kỳ nghĩ rằng chỉ còn chờ quân triều đình đến tiêu diệt. Bấy giờ, nếu quân triều đình tiến công quân Pháp thì hoàn toàn chắc thắng. Ấy thế mà không, ngược lại, Tự Đức lại cử một phái đoàn vào Sài Gòn, chia buồn về việc Pháp bại trận, đồng thời dò hỏi khi nào Pháp trả lại 6 tỉnh cho triều đình. Câu trả lời của Pháp là không bao giờ – tất nhiên.

Không dám đánh địch, chủ trương mềm mỏng, “hảo hảo” với kẻ xâm lăng, nhu nhược, tất yếu sẽ đưa đến đầu hàng, mất nước.


Không chớp lấy thời cơ đánh lấy lại Nam Kỳ lục tỉnh, triều đình Huế chỉ biết án binh bất động, kiên trì đường lối hòa bình với Pháp, mong được lòng Pháp để chuộc lại đất đã mất. Pháp không những không cho chuộc lại mà còn tiến quân ra Bắc Kỳ, đánh chiếm Hà Nội chỉ với 100 quân, 3 tàu chiến nhỏ. Quan quân triều đình chỉ biết bó tay quy hàng.

Thế nhưng, trong tình thế khẩn cấp, đại quân triều đình từ Tây Bắc và các tỉnh tự động kéo về Hà Nội, đánh trận Cầu Giấy, Gác-nhê bị tử trận, quân Pháp tháo chạy. Quân Pháp bị vây trong các thành Hải Dương, Nam Định và Ninh Bình đều không thể chạy về Hà Nội, chỉ còn chờ chết. Ấy thế mà Tự Đức cho rằng, giết được Gác-nhê chỉ là kết quả nhất thời, đột xuất mà thôi. Nếu đánh thắng họ cũng khó giữ lâu dài được? Tự Đức liền hạ lệnh cho tư lệnh chiến trường Hoàng Tá Viêm phải ngưng chiến để hiệp ước với Pháp được ký kết – ngay trước giờ quân Pháp bị tiêu diệt không còn một mống. Bấy giờ quân Pháp chỉ còn một dúm chờ chết trong Hà thành, bị cả vạn quân ta bao vây, chỉ còn sống được vài hôm nữa mà thôi. Thế mà, ngay trên thế mạnh của mình, triều đình Huế lại ký kết hiệp ước 1874 – một hiệp ước ngu ngốc nhất! (Giáo sư Trần Văn Giàu).

Để kết thúc, chúng ta có một câu hỏi nữa, vậy trong lịch sử, có “triều đình” nào nhu nhược hơn triều đình Huế đã làm mất nước VN về tay Pháp và ngoại bang?




p/s: với tinh thần chỉ đạo đầy tính nhân văn sâu sắc để tránh tư thù về sau^^, lão phu xin mời các đồng chí tuyên giáo dư luận viên, Lăng Tần học học ...mọi thể loại... vào quán triệt " sự đớn hèn của nhà Nguyễn"^^.

Thảo luận 2

Thua là thua cái tư duy thủ cựu,ko chịu học hỏi và thay đổi.
Kể từ Gia Long đã biết là ko thay đổi thì sẽ tụt hậu,vậy mà cứ bám lấy Nho học để mà trị nước,văn chương để mà trị dân.
Có lẽ vì tham quyền cố vị nên đầu óc nó ko mở mang đc,chứ khi N.Ánh thống nhất sơn hà là điều kiện quá tốt để duy tân.Vậy mà...............Hazzzzzzzzz!

Thảo luận 3

Thật ra đánh với Pháp chỉ khiến mấy con hổ khác như Anh đồng minh của Xiêm nó tọa sơn quan hổ đấu chờ cơ hội vào vồ ta thôi. Chủ hòa là đường lối khá đúng đắn, chỉ tiếc là vua quan nhà Nguyễn thiển cận, đòi chủ hòa mà không biết cách chủ hòa, còn ra vẻ ta đây, bố láo nên bị như vậy không có gì là lạ...

Đường lối của nhà Nguyễn là tìm cách kéo dài thời gian với Pháp nhờ quân ĐM của mình vào giúp (Nhà Thanh), tiếc là Nhà Thanh quá thối nát rồi nên qua chỉ tổ ăn rồi hại.

Đường lối mà theo em nghĩ đúng đắn nhất là phải cử xứ thần sang các nước phương Tây hiện có mặt trong khu vực như Anh chả hạn và cả Pháp nữa, phải dụ ngon dỗ ngọt đồng thời siết chặt phòng tuyến chặn bước tiến của Pháp bằng mọi giá, và yêu cầu sự chi viện về vũ khí của Anh, Đồng thời nhà vua Nguyễn nên cam kết các quyền dân chủ thành lập 1 chính phủ mới mô phỏng theo phương Tây và hiến pháp mới hoàn toàn, dựa trên "TQPL" của Montesquieu...

súng của ta lỗi thời đấu với súng 1851 Minié rifle của Pháp và pháo nạp hậu của Pháp thì flintlock và súng nạp tiền của ta không có cửa... về cả tầm bắn và sự chính xác...

Nên nếu nhập Minié 1853 và cannon nạp hậu từ Anh thông qua các chuyến hàng từ Xiêm với 1 hợp đồng dài hạn hợp lí, chả hạn bằng cách mở tất cả cửa cảng cho người Anh và một số nước khác (trừ Pháp) buôn bán, có thêm cả advisor thì tiềm lực quân sự của ta được cải thiện và chuẩn mực hơn đủ sức đối đầu với Pháp.

Với sự thay đổi theo hướng tích cực như vậy và sự kiên quyết chống lại Pháp, tin chắc rằng không có lí do gì để người dân không cho Nguyễn 1 cơ hội và ủng hộ cuộc đuổi Pháp bảo vệ độc lập.

Tiếc là do nước ta thời đó bị Hán học và chính trị Nhà Thanh chi phối nặng quá, khó có sự đổi mới để trở thành siêu cường trong những cái đầu gỗ nhà Nguyễn dù là cả bên chủ chiến hay chủ hòa.....

Thảo luận 4

Từ bài viết của vanlinhchi
Thua là thua cái tư duy thủ cựu,ko chịu học hỏi và thay đổi.
Kể từ Gia Long đã biết là ko thay đổi thì sẽ tụt hậu,vậy mà cứ bám lấy Nho học để mà trị nước,văn chương để mà trị dân.
Có lẽ vì tham quyền cố vị nên đầu óc nó ko mở mang đc,chứ khi N.Ánh thống nhất sơn hà là điều kiện quá tốt để duy tân.Vậy mà...............Hazzzzzzzzz!
^^ thua thế nào mà thua^^... bên nhà Nguyễn là "Bên Thắng cuộc" cơ mà.

Cái trò giam vò đựng cốt Quang Trung hoàng đế để tiêu tiểu vào đấy hạ nhục đầy tiểu nhân, rồi tán sọ thành bột nhồi thuốc súng bắn xuống sông...cho voi xé xác anh thư nước Việt là bà Bùi Thị Xuân... thì Nguyễn Ánh là nhân văn số một^^.

Thảo luận 5

Từ bài viết của John Ryoma
Thật ra đánh với Pháp chỉ khiến mấy con hổ khác như Anh đồng minh của Xiêm nó tọa sơn quan hổ đấu chờ cơ hội vào vồ ta thôi. Chủ hòa là đường lối khá đúng đắn, chỉ tiếc là vua quan nhà Nguyễn thiển cận, đòi chủ hòa mà không biết cách chủ hòa, còn ra vẻ ta đây, bố láo nên bị như vậy không có gì là lạ...

Đường lối của nhà Nguyễn là tìm cách kéo dài thời gian với Pháp nhờ quân ĐM của mình vào giúp (Nhà Thanh), tiếc là Nhà Thanh quá thối nát rồi nên qua chỉ tổ ăn rồi hại.
nhà Nguyễn Cõng Rắn cắn gà nhà à?

Thảo luận 6

Kê Cân giỡn hay đùa nhỉ, tự nhiên đá qua nhà Mạc? Nhà nước chính thức minh oan cho nhà Mạc lâu rồi, bản thân chuyện này tranh cãi bao giấy mực.

Từ bài viết của Kê Cân
Một trong những nguyên nhân chủ yếu nước VN mất về tay Pháp và phải chịu ách đô hộ hơn 80 năm trời là sự nhu nhược của triều đình Huế. Năm 1802, chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài hơn hai thế kỷ, Nguyễn Ánh lên ngôi, lấy niên hiệu là Gia Long, quốc hiệu là Đại Việt, đóng đô tại Huế. Nguyễn Ánh lại sai sứ sang nhà Thanh cầu phong – An Nam quốc vương, cống nạp 3 năm một lần, 200 lạng vàng, 1000 lạng bạc và các báu vật khác. Nhớ lại chuyện họ Mạc cầu viện vua Thanh để chống vua Lê, đã không được gì mà còn phải chịu mất nhiều động sáp nhập vào TQ. Trong buổi nộp sổ đinh sổ điền trên biên giới, họ Mạc phải tự trói mình bằng lụa quấn cổ và phải đi chân đất đến quỳ lạy đại diện của nhà Minh. Họ Mạc làm mất danh dự dân tộc đến nhường ấy. Mối nhục thật khó tưởng tưởng nổi!

Có một câu hỏi, có “triều đình” nào làm mất danh dự dân tộc và làm nhục quốc thể hơn họ Mạc?


Nhà Nguyễn thống nhất giang sơn, từ Lạng Sơn đến Hà Tiên quy về một mối, có một chính quyền duy nhất, việc quản trị đất nước hết sức chặt chẽ, nhưng lòng dân không yên. Dù thống nhất đất nước nhưng triều Nguyễn để mất lòng dân nghiêm trọng. Mà mất dân là mất tất cả. Chưa đến 100 năm tồn tại mà triều Nguyễn chứng kiến hơn 400 cuộc khởi nghĩa là đủ rõ. Sở dĩ có nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra là do chính sách cai trị hà khắc, do đời sống khổ cực của người dân. Triều đình chỉ bày cách làm lễ tế trời, ăn chay vài bữa, vua quan làm vài bài thơ “sám hối” là coi như xong trách nhiệm, lại tiếp tục xây cung điện, lăng tẩm.

Lại có một câu hỏi, có “triều đình” nào xây dựng nhiều cung điện, lăng tẩm như triều Nguyễn? Và có “triều đình” nào thống nhất đất nước mà lại để mất lòng dân như triều Nguyễn?


Với cái nhìn thiển cận, triều đình Huế không dự kiến một cuộc xâm lăng từ phương Tây, không chuẩn bị sẵn sàng để bảo vệ độc lập dân tộc. Cho đến khi quân Pháp đánh chiếm Gia Định rồi mà triều đình vẫn còn lập luận rằng, Pháp xa ta lắm, họ lấy nước ta, cắt đất ta để làm gì. Họ chỉ cần mấy rẻo đất để lập thương điếm mua bán kiếm lời và truyền đạo, cùng lắm là gây chiến để đòi bồi thường chiến phí cao mà thôi!

Nói cho công bằng, triều đình Huế cũng chú trọng việc phòng thủ, nhưng không phải phòng thủ để bảo vệ đất nước mà là phòng thủ để chống lại nhân dân!



Ngày 1.9.1858, quân Pháp và Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng. Ngày 2.9 họ chiếm xong Đà Nẵng và bán đảo Sơn Trà. Quân VN rút lui về lập phòng tuyến chặn địch ở bờ biển. Quân Pháp lại vào chiếm Gia Định. Các đại thần triều đình Huế ngây thơ nghĩ rằng, lâu nay ta lạnh nhạt với họ, họ bị các nước láng giềng chê cười, cho nên họ đem quân đánh ta để được hòa! Làm quan đại thần mà lập luận quái gở như thế và nhà vua vẫn nghe – còn quái gỡ hơn nữa!

Bốn năm sau, ngày 5.5.1862, triều đình Huế ký kết hòa ước, nhận cắt ba tỉnh Gia Định, Biên Hòa, Định Tường cho Pháp, lại còn phải trả cho Pháp 20 triệu quan chiến phí. Đổi lại, triều đình chỉ được Pháp hứa là sẽ cho chuộc lại ba tỉnh. Tất nhiên, làm gì có chuyện Pháp cho chuộc lại ba tỉnh, chỉ thêm sự khờ khạo tột bậc của vua quan triều đình Huế thôi. Việc cắt đất sao mà triều đình đồng ý dễ dàng đến thế. Triều đình cũng mù tịt, không biết gì về sự sa lầy của Pháp trong cuộc chiến tranh với Mê-hi-cô ngay trong những năm 1862-1863 để có thể lợi dụng tình thế ấy.

Sự nhu nhược của triều đình Huế còn tăng hơn nữa khi mà cuối năm 1870, chiến tranh Pháp – Đức nổ ra và Pháp đại bại. Quân Pháp ở Nam Kỳ nghĩ rằng chỉ còn chờ quân triều đình đến tiêu diệt. Bấy giờ, nếu quân triều đình tiến công quân Pháp thì hoàn toàn chắc thắng. Ấy thế mà không, ngược lại, Tự Đức lại cử một phái đoàn vào Sài Gòn, chia buồn về việc Pháp bại trận, đồng thời dò hỏi khi nào Pháp trả lại 6 tỉnh cho triều đình. Câu trả lời của Pháp là không bao giờ – tất nhiên.

Không dám đánh địch, chủ trương mềm mỏng, “hảo hảo” với kẻ xâm lăng, nhu nhược, tất yếu sẽ đưa đến đầu hàng, mất nước.


Không chớp lấy thời cơ đánh lấy lại Nam Kỳ lục tỉnh, triều đình Huế chỉ biết án binh bất động, kiên trì đường lối hòa bình với Pháp, mong được lòng Pháp để chuộc lại đất đã mất. Pháp không những không cho chuộc lại mà còn tiến quân ra Bắc Kỳ, đánh chiếm Hà Nội chỉ với 100 quân, 3 tàu chiến nhỏ. Quan quân triều đình chỉ biết bó tay quy hàng.

Thế nhưng, trong tình thế khẩn cấp, đại quân triều đình từ Tây Bắc và các tỉnh tự động kéo về Hà Nội, đánh trận Cầu Giấy, Gác-nhê bị tử trận, quân Pháp tháo chạy. Quân Pháp bị vây trong các thành Hải Dương, Nam Định và Ninh Bình đều không thể chạy về Hà Nội, chỉ còn chờ chết. Ấy thế mà Tự Đức cho rằng, giết được Gác-nhê chỉ là kết quả nhất thời, đột xuất mà thôi. Nếu đánh thắng họ cũng khó giữ lâu dài được? Tự Đức liền hạ lệnh cho tư lệnh chiến trường Hoàng Tá Viêm phải ngưng chiến để hiệp ước với Pháp được ký kết – ngay trước giờ quân Pháp bị tiêu diệt không còn một mống. Bấy giờ quân Pháp chỉ còn một dúm chờ chết trong Hà thành, bị cả vạn quân ta bao vây, chỉ còn sống được vài hôm nữa mà thôi. Thế mà, ngay trên thế mạnh của mình, triều đình Huế lại ký kết hiệp ước 1874 – một hiệp ước ngu ngốc nhất! (Giáo sư Trần Văn Giàu).

Để kết thúc, chúng ta có một câu hỏi nữa, vậy trong lịch sử, có “triều đình” nào nhu nhược hơn triều đình Huế đã làm mất nước VN về tay Pháp và ngoại bang?




p/s: với tinh thần chỉ đạo đầy tính nhân văn sâu sắc để tránh tư thù về sau^^, lão phu xin mời các đồng chí tuyên giáo dư luận viên, Lăng Tần học học ...mọi thể loại... vào quán triệt " sự đớn hèn của nhà Nguyễn"^^.

Thảo luận 7

@Kê Cân:
Thiệt mà như trận Bắc Ninh, trận Sơn Tây, trận Cầu Giấy,... toàn là do quân Thanh và Cờ Đen đánh không đấy chứ.

Kep Campaign đánh ở Đông Kinh (Miền Bắc) thì toàn là quân Thanh đánh với Pháp...

Thảo luận 8

vấn đề là nhà Nguyễn mù tịt chả có thông tin về châu Âu. Thời Minh Mạng hàng năm còn cử tàu sang Sing và Ấn nghe ngóng tin tức, mua sắm máy móc. Đến thời Thiệu Trị hết tiền, bán tàu chiến, chả đi lại nữa. Đóng cửa hoàn toàn, tin tức ở Xiêm, Miến có khi còn chả biết, nói gì đến ở Tây.

Súng ống trang bị cũng thế. bảo tàng LSVN còn có súng trường của ngự lâm thời Minh Mạng, chủ yếu là súng kíp hạt nổ và revolver (tân tiến thời đó). Tàu chiến thì cũng tự đóng được tàu hơi nước từ năm 1840 (chiến tranh Nha phiến 1842 là cuộc chiến đầu tiên dùng tàu hơi nước trên thế giới). Nhưng mà đánh Cam bại, trong nước mất mùa, chả còn tài lực mà duy trì quân đội ấy.

Hèn cũng là bởi nghèo đói ngu dốt thôi.

Thảo luận 9

vậy mà có đứa ngồi khoe Trịnh - Nguyễn mạnh vì đánh nhau tối ngày mới chết

T-N thì thấm tháp gì 500 cuộc khởi nghĩa trong 50 năm đầu đời Nguyễn, mà nhà Nguyễn có mạnh lên tí gì đâu.

Thảo luận 10

so sánh vớ vẩn. Trịnh Nguyễn đánh nhau tranh giành quyền lực, khác với nông dân một nổi dậy, 2 chết đói chứ.

1 cái là có của mới sinh sự. 1 cái là chết đói phải phản kháng.
Trả lời Mai Le , 11:13 ngày 17/03/2014 Xem thêm
Thảo luận liên quan
Sự nhu nhược của triều đình nhà Nguyễn Sự nhu nhược của triều đình nhà Nguyễn
9/10 924 bài đánh giá